Berrin Kaya.PSİKİYATRİ UZMANIRandevu talebi
Menü

PSİKİYATRİ KONULARI

Panik bozukluk

Panik atak ani ve yoğun bir korku dalgasıdır. Panik bozuklukta ise yineleyen, beklenmedik ataklara yeni atak korkusu ve davranış değişiklikleri eşlik edebilir.

Açık bir meydanda duran kişi

Panik atak ile panik bozukluk aynı mı?

Bir panik atakta kişi kalp atışını çok güçlü hissedebilir, terleyebilir, titreyebilir, başı dönebilir veya nefes almakta zorlandığını düşünebilir. Atak sırasında kontrolü kaybetme ya da ciddi bir şey olacağı korkusu yaşanabilir. Tek bir atak geçirmek panik bozukluk tanısı anlamına gelmez.

Panik bozuklukta yineleyen ve beklenmedik atakların ardından bir sonraki atağı bekleme korkusu veya ataktan kaçınmak için yaşamı değiştirme belirginleşebilir. Bu ayrım, yalnız atak sayısıyla değil atakların bağlamı ve sonrasındaki etkileriyle değerlendirilir.

Bedensel belirtiler neden ayrıca ele alınır?

Göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı ve baş dönmesi panik atak sırasında görülebilir; aynı belirtiler başka tıbbi durumlarda da ortaya çıkabilir. Özellikle ilk kez yaşanan, şiddetli veya farklı seyreden belirtileri peşinen panik diye adlandırmak doğru değildir.

Görüşmede atakların başlangıcı, nerede ve ne yaparken ortaya çıktığı, ne kadar sürdüğü, sağlık geçmişi ve kullanılan ilaçlar konuşulabilir. Gerekli tıbbi değerlendirmelerin ele alınıp alınmayacağı bu bilgilerle belirlenir.

Beklenti kaygısı ve kaçınma

Atağın kendisi sona erse de “yeniden olursa” düşüncesi sürebilir. Bazı kişiler daha önce atak yaşadıkları yerlere gitmekten, toplu taşımadan veya yalnız kalmaktan kaçınmaya başlar. Böylece korku yalnız atak anında değil, atak olasılığı etrafında da günlük yaşamı etkiler.

Atakla ilişkili kaçınma, kişisel güvenlik planı gibi anlaşılabilir; ancak genişledikçe kişinin hareket alanını daraltabilir. Değerlendirmede bu değişim somut örneklerle konuşulur.

Değerlendirme sonrasında

Panik bozukluk için genel seçenekler psikoterapi, ilaç tedavisi veya ikisinin birlikte ele alınmasıdır. Bilişsel Davranışçı Terapi, bedensel duyumların nasıl yorumlandığını ve kaçınma döngüsünü çalışabilen yöntemler arasındadır.

Özellikle yeni veya şiddetli göğüs ağrısı ve nefes darlığı uygun tıbbi değerlendirme gerektirir; bu belirtilerin nedeni yalnız anlatıma bakılarak belirlenemez.

Atakların seyrini anlatmak neden yardımcı olur?

Bir atak sırasında ve sonrasında neler olduğunu kısaca not etmek görüşmeyi somutlaştırabilir: başlangıç zamanı, bedensel duyumlar, bulunduğunuz ortam ve sonrasında kaçındığınız durumlar. Amaç her duyumu izleyip yeni bir kaygı yaratmak değil, atak ile atak korkusunun günlük yaşamdaki etkisini ayırt etmektir.

Atak bittikten sonra ne kadar sürede günlük düzene dönülebildiği ve sonraki günlerde hangi planların değiştiği de önemlidir. Görüşmede bu seyir, başka olası sağlık etkenleri ve kişinin hedefleri birlikte ele alınır.

SIK SORULANLAR

Panik bozukluk hakkında sorular

Bir kez panik atak geçirmek panik bozukluk mudur?

Hayır. Panik bozukluk için yineleyen beklenmedik ataklar ile bunların ardından süren kaygı veya davranış değişikliği birlikte değerlendirilir.

Atak uykuda başlayabilir mi?

Evet, panik atak bazen uykuda da başlayabilir. Bunun nedenini belirlemek için sağlık öyküsü önemlidir.

Göğüs ağrısını panik diye düşünebilir miyim?

Göğüs ağrısının tıbbi nedenleri olabilir. Özellikle yeni, şiddetli veya farklı bir belirtiyi peşinen psikolojik kabul etmeyin; uygun tıbbi değerlendirme alın.

Atak geçmese bile kaçınma neden konuşulur?

Atağın yeniden olacağı korkusu yolculuk, iş veya sosyal yaşamı kısıtlayabilir. Bu etki değerlendirmenin önemli bir parçasıdır.

Kaynaklar